فومو (FOMO) و تأثیر آن بر اضطراب: چگونه از ترس جا ماندن از زندگی خلاص شویم؟
فومو یا ترس از دست دادن، از جمله پدیدههایی است که امروزه بسیار رایج است و میتواند باعث اضطراب بسیاری در زندگی افراد شود. این اختلال ممکن است زندگی افراد مختلفی را تحت الشعاع خود قرار دهد و بروزش در برخی افراد بیشتر است.
فومو یا ترس از دست دادن چیست؟
وقتی افراد در دنیای مدرن امروز و سرعت زندگیها، حس میکنند دیگران زندگی بهتری دارند و آنها از همه چیز عقب افتادهاند، ترس از دست دادن رخ میدهد. افراد وقتی این حالت را تجربه میکنند، حس خشم و حسادت نیز برای آنها نمایان میشود و عزت نفس افراد هدف قرار داده میشود.
اختلال فومو تنها به این احساس محدود نمیشود که شاید اکنون میتوانستید شرایط بهتری داشته باشید، بلکه شما را دچار این تصور میکند که دیگران در حال تجربهی چیزی ارزشمند و اساسی هستند و شما از آن محروم ماندهاید.
ترس از دست دادن و عقب ماندن از دیگران میتواند در هر سطحی فرد را درگیر کند، مثل ارتقای شغلی، مهمانی و سفر رفتن دیگر آدمها.
تاریخچه فومو
این تفکر که ممکن است اوقات خوش بسیاری را از دست داده باشید و دیگران گوی سبقت را از شما ربودهاند، امر جدیدی در این حیطه نیست. نمونههای فومو را میتوان در متون باستانی نیز مشاهده کرد. مطالعه جدیتر در این حیطه با مقالهی دکتر دن هرمان، استراتژیست بازاریابی در سال 1996 شروع شد.
این نکته را باید در نظر داشت که اختلال فومو در دهههای قبل با دهههای فعلی، با توجه به رشد فضای مجازی گسترش متفاوتی را تجربه کرده است و افراد بیشتری با این اختلال مواجه هستند.
رسانههای اجتماعی مختلف، نظیر اینستاگرام، فیسبوک و دیگر پلتفرمهای مجازی این احساس را در آدمها ایجاد میکنند که از میدان زندگی بازماندهاند و دیگر همه چیز را دارند و آنها ندارند.
یکی از مهمترین معضلهایی که فومو در انسان تشدید میکند، مقایسه کردن خود با دیگر آدمها در محیط بیرون است، در صورتی که هر کدام از آدمها در دنیای شخصی و با تجربههای خود زیست میکنند و این مقایسه بسیار آزار دهنده خواهد بود.
نتایج تحقیق روی فومو
تحقیقاتی که روی فومو انجام شده است، نتایج آن بر روی زندگی افراد روشنتر به دست آمده است و مواردی که در ادامه ذکر میشود، نتایج به دست آمده از این تحقیق است:
بروز فومو سن و جنسیت نمیشناسد
براساس چند تحقیق، این نتیجه به اثبات رسیده است که با توجه به گسترش فضای مجازی و استفاده از گوشی همراه در تمام قشرها و سنین، بروز اختلال فومو در تمام سنها دیده میشود.
شبکههای اجتماعی مجازی: هم زاییدهی فومو، هم تقویتکنندهی آن
فومو خود یکی از علتهای استفادهی بسیار از فضای مجازیست. نرخ استفاده از این فضا بین نوجوانان بیشتر است چرا که به علت اضطراب حاصل از فومو، ساعت استفاده از فضای مجازی را افزایش میدهند.
دختران افسرده، استفاده بی رویهای از فضای مجازی دارند در حالی که این آمار در پسران به خاطر اضطراب تشدید میشود.
فومو و رضایت پایین از زندگی، ارتباط مستقیم دارند
طبق تحقیقات در این حیطه ثابت شده است که ترس از دست دادن با احساس برآورده نشدن نیازها و احساس عدم رضایت از زندگی ارتباط مستقیم دارد. همان طور که در مورد قبلی اشاره شد، فومو استفاده از فضای مجازی را در افراد تشدید میکند و این چرخه باعث احساس منفی در طول زندگی میشود.
ترس از دست دادن میتواند خطرناک باشد
در کنار این مورد که فومو باعث اختلال ترس از دست دادن در افراد میشود، میتواند منجر به رفتارهای ناسالم نیز در فرد بشود و حتی موجب حواس پرتی در حین رانندگی که میتواند منجر به خطر بسیار شود.
کاهش اختلال فومو
افرادی که با اختلال فومو دست و پنجه نرم میکنند این جای خوشحالی وجود دارد که با روشهایی که در ادامه معرفی میشود این اختلال را بهبود ببخشند.
تمرکز بیشتر روی آنچه در زندگی دارید
به جای تمرکز روی آنچه نیست یا به تعبیری نبود آن احساس میشود، تمرکز را روی داشتههای زندگی خود بگذارید و حضور و نعمت آنها را عمیقاً احساس کنید.
برای استفاده از فضای مجازی، حواس جمع عمل کنید و صفحاتی که باعث میشوند حس سرزنش، مقایسه و از دست دادن در شما شکل بگیرد را حذف کنید و زندگی خود را قدر بدانید.
داشتن دفتر خاطرات
منتشر کردن لحظههای زندگی در فضای مجازی در دوران امروز، امری طبیعی است، اما ممکن است برخی افراد حس کنند که دیگران به حریم شخصی آنان ورود پیدا کردهاند.
به همین خاطر توصیه میشود یک دفتر خاطرات تهیه کنید و لحظههایی که حس میکنید، ثبت کردن آنها احساس خوبی در شما ایجاد میکند، با عکس و نوشته به این دفتر منتقل کنید.
ارتباط واقعی در دنیای واقعی را تجربه کنید
افراد معمولاً وقتی مضطرب هستند به دنبال ارتباط قویتر در دنیای واقعی با افراد میگردند و دلشان میخواهد که از تنهایی و اضطراب خود فاصله بگیرند. دنبال کردن صفحات مجازی و پست گذاشتن، ارتباط حضوری در افراد را کمرنگ میکند.
برای تقویت ارتباط حضوری، لازم است که افراد از دنیای مجازی فاصله بگیرند و با آدمها ارتباط حقیقی بگیرند.
قدردانی را فراموش نکنید
تحقیقات نشان داده است که حس قدردانی، به خاطر آنچه در زندگی از آن برخوردار هستیم، باعث تقویت انگیزه و بالا بردن روحیه در افراد میشود.
بهتر شدن روحیه، راه برون رفت از افسردگی، مقایسه کردن ،داشتن حس کمبود است. اگر انسان در طول حیات خود مدام روی آنچه ندارد، تمرکز کند؛ نداشتن بسیاری را تجربه خواهد کرد.
با فعالیتهایی که باعث نشاط افراد در دنیای درون و بیرون میشود، میتوان از فضای مجازی فاصله گرفت و به حد صحیح در طول روز از آن استفاده کرد.